maandag 19 december 2016

De sprookjesverteller. Sprookjes van Andersen door Thé Tjong-Khing

De varkenshoeder
Lang, lang geleden was er eens een prins die heel goed
kon knutselen. Hij kon de gekste dingen maken, dansende
stokken bijvoorbeeld, of lepels die konden koken. Bovendien
was hij erg knap om te zien en was hij ook nog erg aardig
en vriendelijk. Dus wat wil je nog meer? Er was wel één
belangrijk minpuntje: hij was erg arm. Toch wilden een heleboel
prinsessen maar wat graag met hem trouwen. maar de prins had
zijn zinnen gezet op niemand minder dan de dochter van de keizer.
En die was steenrijk.
[...]
Thé Tjong-Khing. Uit: De sprookjesverteller. Sprookjes van Andersen. Gottmer, 2016.
Iedereen kent Thé Tjong-Khing als briljant illustrator die grote prijzen  won met zijn tekeningen. Dat hij ook heel goed kan vertellen wisten niet veel mensen. Maar in de boeken van De Sprookjesverteller vertelt hij bekende en minder bekende sprookjes na op een manier die iedereen snapt, zelfs heel jonge kinderen.
In deze aflevering van De Sprookjesverteller met de Sprookjes van Andersen, een fijn, mooi vormgegeven, boek met harde kaft en leeslint, staan dertien sprookjes waaronder Het lelijke jonge eendje, De kleine zeemeermin, Het meisje met de zwavelstokjes, De prinses op de erwt en De kleren van de keizer.
Maar ook minder bekende, zoals het hierboven geciteerde De varkenshoeder. Stuk voor stuk glashelder, al schuwt Tjong-Khing harde sprookjesfeiten als doodgeslagen paarden en afgehakte hoofden niet. De tekeningen bij de verhalen zijn spannend, nieuw en anders dan die in de meeste sprookjesboeken: sfeervol, grappig, origineel en helemaal Thé Tjong-Khing.
Fijn boek voor de kerstvakantie. Om voor te lezen of zelf te lezen.
Leeftijd 5+

maandag 12 december 2016

De leeuw in de muis

Op een stoffige plek
in de hete woestijn
stond een oeroude rots
sterk en stevig te zijn.

En onder die rots,
in een goed verstopt huis,
daar woonde een heel
onopvallende muis.

Die muis was zo klein
en hij piepte zo zacht
dat de  andere dieren
vaak heel onverwacht

en beslist NIET expres
op de muis gingen staan,
en soms zitten.
Een zeer onplezierig bestaan.

Hooi boven het huis
van de muis, óp de rots,
lag een LEEUW,
heel opvallend,
heel stoer en heel trots.

[...]
Rachel Bright. Uit: De leeuw in de muis. Tekeningen Jim Field. Gottmer, vertaling Bette Westera, 2016.
Wat heerlijk, zo'n mooi uitgevoerd, stevig prentenboek met soepele teksten op rijm, een begrijpelijke en prettige moraal, en  paginagrote, duidelijke, blokachtige tekeningen.
De door Bette Westera volmaakt vertaalde verzen doen aan Dr. Seuss denken in helderheid en overtuigingskracht.
Kinderen zullen smullen van de bange kleine muis die een stoer brullende leeuw knieën krijgt, een thema dat actueler is dan ooit.
Leeftijd 3+



maandag 5 december 2016

De ring van koning Salomo

Zwerver
Achter de zware deur
met zeven zilveren sloten
lag een wonderwereld.
Sem kon hem zien liggen
door de opengewerkte luiken.
Een wererld vol pittige geuren
en kraqchtige kleuren en
tinkelende melodieën,
vol wolken van wierook
en parfum die zelfs vlinders
en bijen konden bedwelmen.
Urenlang kon Sem kijken naar
kakelnde vrouwen die elkaar
het licht in de ogen niet gunden
en naar de vadsige mannen
die geen echte man meer waren
omdat hun zaakje was afgehakt.
Het paleis van koning Salomo.
Lida Dijkstra. Uit: De ring van koning Salomo. Illustraties Martijn van der Linden. Luitingh Sijthoff, 2016.
Sem, een zwervende weesjongen, wordt oliejongen in het paleis van koning Salomo. Zijn leermeester, uitvinder Bakbakkar, leert hem dingen te maken, goed te kijken, vragen te stellen, kritisch te zijn en zelfstandig na te denken.
Sem leert het paleis goed kennen, ziet koning Salomo rechtspreken, mag op reis voor de koning en wordt zelfs heraut. Maar boze krachten belagen het paleis. Kan Sem daar iets tegen doen?

Spannende kroniek van de beroemde rechtszaken van koning Salomo, in vloeiende vrije verzen. Lida Dijkstra, die een Vlag en Wimpel kreeg voor haar hervertelling van het fameuze 'Van den vos Reynaerde',  baseert zich voor dit boek op het bekende verhaal van koning Salomo in geschriften uit meerdere tradities maar, in haar eigen woorden: '… zag er geen greintje tegenop om de verhalen naar mijn hand te zetten. Ik heb gehusseld, geschrapt er bovenal veel wonderlijke avonturen bij verzonnen.'
Dat is prachtig gelukt, al is een vliegend tapijt op zonnecellen op het randje. De tekeningen van Martijn van der Linden - slaapt die illustrator nog wel eens? Hij duikt werkelijk overal op - passen wonderwel bij de sprookjesachtige sfeer en de vloeiende teksten, geven er letterlijk en figuurlijk bodem en lucht aan  en voegen er soms spannende elementen aan toe.
Leeftijd: 8+

maandag 28 november 2016

V = de vos

a = anna
anna ging naar ijsland
en toen ze daar dan was
at iedereen alleen maar ijs
anna niet - die at ananas

b = een blij beest
dit beest viert feest
het huppelt door de wei
jij leest de letters in zijn boek
daarom is dat beest zo blij!

[...]

s = de slang
hoi, zei een slang
ik ben verliefd, ik ben smoor!
de ander zei niks; nou ja, zei de slang
dan ga ik er maar weer vandoor

[...]
z = de zaagvis
zzzz doet de zaagvis
hij zaagt door de zee
hij zaagt hem doormidden
hij zaagt hem in twee
Daan Remmerts de Vries. Uit: V = de vos. Hoogland & Van Klaveren, 2016.
Alle letters van het alfabet worden in dit boek in tekst en beeld omgetoverd tot een herkenbare vorm. D
e d  = dik, op de bijbehorende tekening zie je een uitbuikend kind met een herkenbare d als buikElke letter heeft behalve de tekening ook een grappig en soms absurd versje. 
Zo leren kinderen die moeite hebben met lezen veel sneller letters, Daan Remmerts de Vries' eigen dochter kende binnen een week opeens het alfabet.  
Na de z  komen nog wat dubbele letters, zoals de aa = een aap, de au = au en de ui = een uier.  
Mooi gedaan, origineel, grappig, educatief. En mooi uitgevoerd, wat wil je nog meer?  

maandag 21 november 2016

Het grote NIET-opruimboek

Welk type mam of pap heb jij?
1. De Opruimfanaat
2. De Ordehandhaver
3. De Opruimkraaier
4. De Sloddervos.
[...]

De NIET-OPRUIM-Technieken:
Alleswatjemoetdoenomnietopteruimenis
eenbeetjekomedieoftoneelspelendatheet
doenalsofendatwerktheelgoedomniette
moetenopruimengeloofmemaarjekanook
altijdeerlijkprobereneriskeuzegenoeg
voorwienietwilopruimenenwiewildatnu
[...]

Techniek 1: Toneel
Heb je acteertalent?Mooi! Dan is deze techniek iets voor jou. Hier volgen enkele tips:
1.Doe alsof je opruimt.
Het helpt om veel te
puffen en te zuchten
en te kreunen om
duidelijk te maken hoe
zwaar je opdracht is.

2. Doe heel zielig.
Begin te huilen
als je je kamer
moet opruimen.
Zeg aan je ouders
dat ze je een heel
ongelukkige jeugd
bezorgen door
je te dwingen
op te ruimen.
[...]

Techniek 3: Uitstel
Uitstel is afstel, wordt gezegd.
Het is tevens een techniek om het opruimen naar een later tijdstip te verschuiven.
Deze techniek is ook gekend onder de naam: 'met een kluitje in het riet sturen'... Er zijn gevallen bekend van kinderen die dankzij deze techniek hun kamer tussen hun negende en twaalfde levensjaar niet hebben moeten opruimen. Deze techniek verliest aan kracht als je hem te vaak gebruikt...BLIJF DAAROM ERG VAAG!
[...]
Dirk Nieland & Marjolein Pottie. Uit: Het grote NIET-opruimboek. Uitgeverij De Eenhoorn, 2016.
Een vrolijk stripverhaalboek waarin systematisch ALLE trucs om niet te hoeven opruimen worden besproken aan de hand van 15 technieken, zoals de hierboven genoemde, en ook bijvoorbeeld de tegenwerping (techniek 7), de diplomaat (techniek 11)  en de harde aanpak (techniek 14).
Waarna,  heel grappig, het boek eindigt met techniek 15:
De beste methode.
Als geen enkele techniek uit dit boek geholpen heeft, blijft dit de ultieme techniek:
Ruim je kamer op.

maandag 14 november 2016

We liefden nog lang en gelukkig

Kijken
Ik keek
en ik zag je.
Ik keek goed
en ik zag je graag.
En nu ik nóg wat beter kijk,
zie ik je het liefst!

Zwieren
We zwieren en zwaaien
onze liefde in het rond
(en elkaar),
grijpen en graaien,
omheen en om handen,
worden dronken
van het draaien
(en elkaar).

En aan het eind
vragen we steeds weer:
Wil jij ook nog een keer?

Wij
Eerst was er ik.
En toen was er jij.
En dan waren wij
en niemand anders meer.

Even heel alleen wij.

En uit die wij
kwamen we weer los en weten nu:
alles is er nog,
maar nooit meer zonder wij.
Geert De Kockere. Uit: We liefden nog lang en gelukkig. Illustraties Nelleke Verhoef. De Eenhoorn, 2016.
Een prentenboek voor (jong)volwassenen vol gedichten over de liefde, dat bestond nog niet. In dit boek gaat Geert De Kockere in dichterlijke taal voluit over de liefde: romantisch  of juist in niets verhullende fysieke gedichten, in verlangen naar elkaar, in vervulling die liefde kan brengen. De gedichten zijn kort als hierboven,  en bezingen wat maar zo moeilijk bezongen kan worden. De tekeningen voegen daar een laag aan toe, houden het luchtig en speels. 

maandag 7 november 2016

De zus van Sinterklaas

Met spoed gezocht: Noodgevalpieten.
Vrolijke, schrandere knapen of grieten.
Je moet kunnen huppelen, zwaaien en strooien
en cadeautjes door schoorstenen durven gooien.
Je moet zeebenen hebben, want je gaat met een boot.
Maar of je nu dik bent of dun, klein of juist groot,
een bult op je rug hebt, doof bent of blind,
wat ouder misschien, of nog maar een kind:
lijkt het je leuk om voor Piet te spelen,
meld je dan snel en verschijn ten tonele!
[...]
Tiny Fisscher. Tekeningen Elizabet Vukovic. Gottmer, 2016.
Het is niet eerder gedaan, het is grappig, goed geschreven en spannend. Een goed Sinterklaasboek maken in een grote brij van middelmatige rommel is een kunst apart en Tiny Fisscher kwijt zich uitstekend van die taak. 
'De zus van Sinterklaas' begint als Klaasje, de zus van Sinterklaas, haar broer voorstelt het eens een jaartje rustig aan te doen terwijl zíj dit jaar de Sint is. Sinterklaas lacht haar in haar gezicht uit en wil haar zelfs niet als Hulpsinterklaas. Klaasje besluit tot een drastische maatregel: ze sluit haar broer op in een afgelegen torenkamer en vertelt de Pieten dat Sinterklaas ziek is en haar heeft gevraagd om hem dit jaar te vervangen. Als bewijs laat ze een, zogenaamd door Sinterklaas geschreven, brief zien waarin hij zijn ambt aan haar overdraagt. Ze meldt ook meteen dat haar hulp Rosita dit jaar Hoofdpiet is. De Pieten kunnen het nauwelijks geloven, maar als Klaasje zich in Sints pak en mijter hijst en met lage stem vraagt 'Wie staat hier?' antwoorden ze als met één stem: 'Sinterklaas'. 
Veel verwikkelingen later leggen broer en zus op de Nederlandse televisie uit hoe hun avontuur is afgelopen en waarom het Sinterklaasfeest dit jaar een beetje anders dan anders is. Sinterklaas geeft toe dat zijn zus best goede verbeteringen heeft aangebracht, zoals meer meisjespieten en Noodgevalpieten. 
Dit boek is een geweldige aanrader, al was het alleen al omdat het niet over de kleur van de Pieten gaat maar over een vrouwelijke Sinterklaas en Pieten in veel soorten en maten.
De uitstekend geschreven teksten zonder clichétaal en de heerlijke, originele tekeningen die boordevol beeldgrappen zitten zijn extra redenen om dit boek (met of zonder je kinderen) te gaan lezen.Alleen het slot, dat had best nog ietsje feministischer gemogen. 


maandag 31 oktober 2016

Niet liever dan jij Erik van Os & Elle van Lieshout

Niets liever dan jij
Mama is lief.
Papa is liever.
Of toch mama?
Of oma?
Die kan er ook wat van.
Van lief zijn
bedoel ik dan.
En opa niet te vergeten.
Die is ook niet mis!

'Mama, hoe kan ik weten
wie de liefste is?'

'Moeilijk hè,' zegt mama.
'Je hebt ook zo veel keus.
Ik weet alleen 
wie líever dan de liefste is.

Die staat hier
voor mijn neus!' 
Erik van Os & Elle van Lieshout. Tekeningen Marije Tolman. Querido, 2016
En alweer een bundel met kindergedichten. Fijn dat uitgeverijen dat weer wat vaker aandurven.
De gedichten in dit dromerige en mooi vormgegeven boek zijn bedoeld voor jonge kinderen, kleuters. Ze gaan vooral over relaties in de brede zin van het woord: relaties met familie, een stuk zeep, een lamp of de veters in je schoenen.
Eenvoudige, ritmische versjes met prettig onnadrukkelijk af-en-toe-rijm. Niets op aan te merken, nergens heel bijzonder. Het thema, wie de liefste is, is niet nieuw en elders beter uitgewerkt.
Erg jammer ook dat er op de tekeningen alleen dieren staan, terwijl de gedichten toch echt vanuit een kind zijn geschreven. Een vervelende afwijking in illustratorenland om alsmaar dieren te tekenen wanneer het in de tekst over mensen gaat.
Bovenstaand gedicht is gepubliceerd met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

maandag 24 oktober 2016

Suzie Ruzie in het diepe

Vandaag is een bijzonder dag
Het is de eerste keer dat Suzie
in het diepe van het zwembad mag.

Terwijl ze zich wast (en stiekem plast)
kan ze het zwembad al ruiken.

Suzie neemt een aanloop
om in het diepe te duiken.
[...]
Jaap Robben. Uit: Suzie Ruzie in het diepe. Tekeningen Benjamin Leroy. Gottmer, 2016.
Suzie Ruzie is terug, zonder twijfel tot grote vreugde van veel peuters en kleuters. Het energieke en door niets of niemand te stuiten meisje zet zoals gewoonlijk de boel op stelten, dit keer in het zwembad, waar ze voor het eerst in het diepe mag maar daar uiteraard zonder op of om te kijken tekeer gaat.
Harige types, dames met hangtieten, vetzakken, senioren met nette kapsels: de makers van dit boek hebben goed rondgekeken in een doorsnee zwembad. Robben en Leroy leven zich, net als in de vorige delen van Suzie Ruzie, maximaal uit in taal- en beeldgrappen. Komisch en vermakelijk, al scheren sommigen langs de rand en gaat de poepgrap er over. Voor peuters onweerstaanbaar, maar net iets te flauw.  

maandag 17 oktober 2016

Ik ben bij de dinosaurussen geweest

Ik ben...
...bij de dinosaurussen geweest.

De meeste kende ik al.
(Velociraptor. Stegosaurus. Triceratops. Sordes. Tyrannosarus) 
Maar sommige niet.
(Lambeosaurus)

We gingen op avontuur.
We renden naar verre landen.
En ik hoefde echt nergens bang voor te zijn.

Mijn ene zus (de oudste) kwam langs.
Ze zei: 'Dino's zijn stom.'

Mijn andere zus (de liefste) kwam langs.
Ze zei: 'Dino's zijn schattig.

Mama kwam langs en aaide door mijn haar.Maar ik
had het veel te druk, dus ik verstond niet wat ze zei.

Nou ja, even later verstond ik het wel.

BENEDEN KOMEN!
[...]
Edward van de Vendel. Uit: Ik ben bij de dinosaurussen geweest. Tekeningen Floor de Goede. Querido, 2016.
Eigenlijk is Floor de Goede de verteller van dit boek. Want de tekeningen zijn leidend. Ze vertellen het verhaal, zijn grappig, gelaagd en ongelooflijk veelzijdig met fantastische beeldgrappen er in.
Wat een slim, leuk boek is dit, natuurlijk allereerst voor wie van dinosaurussen houdt. Maar ook voor anderen valt er veel te genieten, van de precieze teksten en  leuke plotwendingen tot aan de expressieve gezichtsuitdrukken van mens en dier toe.
"Verbeelding is een tovenaar" is de boodschap van elke centimeter van dit boek.
Leeftijd: 4+





maandag 10 oktober 2016

Dichter, gedichten voor kinderen van 6-106. Voor altijd jong.

Mijn oma verzamelt veren
om vleugels van te maken
voor later, als ze heel oud is

en dood gaat. Stel je voor,
legt ze uit, dat God mij vergeet.
Hoe haal ik dan de hemel?

Er staan al twee glazen potjes
op de vensterbank, vol met veren
van duiven, kauwen en eksters.

Zwijgzaam zit ze bij haar raam,
opstijgende vogels te bestuderen.
Van goed kijken kun je veel leren.
Bas Rompa. Uit: Dichter nr. 1. Voor altijd jong. Gedichten voor kinderen van 6-106. Illustraties Eline Rijnvos. Plint, 2016. 
Een prachtig vormgegeven nieuw tijdschrift vol met 75 geweldige gedichten over opa´s en oma´s, van 23 supergoede dichters.
Wie wil dat nou NIET lezen?
Dit is het eerste nummer. Als je een abonnement neemt bij stichting Plint krijg je er vier per jaar en kost dat 15,-. Geen geld. 

maandag 3 oktober 2016

Kak! zei de ezel

Het gouden ei van Moedertje Gans
Moedertje Gans,
de moeder van Hans,
vliegt door de lucht
op een mannetjesgans.

Haar huis in het woud
heeft ze zelf gebouwd
van leem en van steen
en een deurtje van hout.

Hans is haar zoon
en tevens haar knecht.
Hij is niet heel goed
en ook niet heel slecht.

Hij ging naar de markt
en wat nam hij mee?
Een sneeuwwitte gans.
Nu zijn er twee.

De ganzen, ze zagen
wel iets in elkaar.
Zij hield van hem
en hij hield van haar.

Hans vond op een dag,
zo is mij vertrouwd,
een levensgroot ei
van het zuiverste goud.

Hans riep naar zijn moeder:
moedertje, kijk!
Moedertje Gans riep:
Hans, we zijn rijk!

Hans sprak tot een koopman:
kijk eens wat mooi!
De koopman, hij scheepte
Hans af met een fooi.
[...]

Old Mother Goose and the golden egg
Old Mother Goose,
when she wanted to wander,
would ride through the air
on a very fine gander.

Mother Hoose had a house,
'twas built in a wood,
where an owl at the door
for sentinel stood.

She had a son Jack,
a plain-looking lad.
He was not very good,
nor yet very bad.

She sent him to market,
a live goose he bought.
See, mother, says he,
I have not been for nought.

Jack's goose and her gander
grew very fond.
They'd both eat together
or swim in the pond.

Jack found one fine morning,
as I have been told,
his goose had laid him
an egg of pure gold.

Jack ran to his mother
the news for to tell.
She called him a good boy
and said it was well.

Jack sold his gold egg
to a merchant untrue,
who cheated him out of
a half of his due.
[...]
Koos Meinderts. Uit: Kak! zei de ezel. 101 nonsensversjes van Humptie Dumptie tot Orkie Porkie in Nederlands en Engels. Tekeningen: Annette Fienieg. Rubinstein, 2016.
Dat Koos Meinderts van volkspoëzie en nonsensverzen houdt weet iedereen die zijn eerdere boeken kent. Maar niet eerder vertaalde hij zoveel Engelse nursery rhymes en bracht die  bij elkaar in een apart boek.
De versjes en rijmen zijn vrije vertalingen en soms herschrijvingen uit The Puffin Mother Goose Treasury waarvan Meinderts de oorspronkelijke teksten vrijelijk aanpast aan Nederlandse situaties en namen, maar wel overal rijm en ritme handhaaft.
In zijn voorwoord zegt hij daarover: "Mocht ik wel zo vrij zijn? Ging ik niet te ver met mijn vertalingen en bewerkingen? Ach, het past wel mooi in de traditie van het mondeling doorgeven van volkspoëzie. Dan sneuvelt er wel eens een zin of komt er een bij." En zo is het.
Annette Fienieg verrast met dit nieuwe werk en verbindt in haar sfeervolle tekeningen de Engelse en Nederlandse teksten met elkaar, ook waar dat minder voor de hand ligt.
Fijn boek.

maandag 26 september 2016

Zij de cobra? Wij de adder!

Hou je van de natuur en van wilde dieren?
Dan moet je op safari naar Afrika.
Zebra's, leeuwen en olifanten heb je natuurlijk al vaker in een film gezien.Of in een dierentuin. Maar het is wel even wat anders om ze in het wild te kunnen bekijken.
[...]
Safari op de savanne, een expeditie in een tropisch moeras, duiken bij een koraalrif. Dat is fantastisch.
Maar je hebt het vast nog nooit gedaan.
Het is duur en een heel gedoe om er te komen.
[...]
Dan nu het goede nieuws: ook in Nederland en Belgie kun je op safari... Je wist het vast nog niet, maar ook in ons land komen dieren als cobra's, pinguïns en barracuda's voor. Ze zien er alleen anders uit. En ze heten ook anders, in dit geval: adder, fuut en snoek.
Geert-Jan Roebers. Illustraties Wendy Panders. Uit: Zij de cobra? Wij de adder! Gottmer, 2016.
Zo begint een van de leukste dierenboeken voor kinderen van de afgelopen jaren met aansprekende teksten, handige tekeningen en pootafdrukken op ware grootte.
Niet alleen hebben wij dus hele exotische dieren in Nederland, we hebben ook een paar grote natuurgebieden zoals de Oostvaarderssavanne en de Biesbosch en natuurlijk de Oosterschelde,  als rif. Daar komen enorm veel dieren, vissen, vogels en planten voor, meer dan waar de meeste mensen ooit van gehoord hebben.
Dit boek moet je dus lezen, als je van dieren houdt. Of als je denkt dat Nederlandse natuur saai is. 

Dat is niet zo.

maandag 19 september 2016

Ventje zoekt een vriendje

Ventje heeft geen vriendje. Ventje speelt alleen.
Er zijn alleen maar vriendjes van een ander om hem heen.

Ventje zoekt een vriendje, op straat en in het bos.
Er lopen buiten, denkt hij, honderdduizend vriendjes los.

Aha, daar kruipt een vriendje. Maar het is een beetje klein.
Een vriendje dat wat groter is, dat zou fantastisch zijn.

[...]
Ted van Lieshout. Uit: Ventje zoekt een vriendje. Tekeningen Ingrid en Dieter Schubert. Lemniscaat, 2016.
Eenzaam jongetje met houten zwaard en een omgekeerd vergiet op zijn hoofd zoekt stad en land af naar een vriendje. Als hij hem eindelijk gevonden heeft doet eerst zijn moeder moeilijk, komt er een kaper op de kust en moet hij hem uiteindelijk laten gaan.
Een wonderschoon prentenboek met een verdrietige ondertoon maken, zoiets kun je aan Ted van Lieshout overlaten. Is dit boek begonnen met de teksten of met de tekeningen? is de vraag die zich opdringt. Het kan allebei, en moet voor degene die als laatste kwam geen eenvoudige opgave zijn geweest.
Het resultaat mag er zijn, een gelukkige mix van intelligente, sterke teksten en krachtige, soms bijna mythische beelden waarbij veel te glimlachen valt.
En net als je denkt dat het verhaal héél droevig eindigt komt er nog een twist in het verhaal. IJzersterk. Voor kinderen én voorlezers.

Leeftijd: 3+

maandag 12 september 2016

Kan niet bestaat niet

Als ik, als ik de wereld zou zijn
Zou ik mij warmen in eeuwige zonneschijn
en als een enorm vliegend tapijt
Stoer zweven in en uit het zwarte gat
Want ik zou niet rond zijn maar plat

Dan heb ik bergen die reiken tot de maan
Met vanille-ijs en slagroomsneeuw helemaal bovenaan
Dino's masseren met hun gestamp mijn grassige vel
Dorst heb ik nooit door mijn rivieren vol chocomel

Er is één ding dat hetzelfde zou blijven
De mens, met dikke en dunnen lijven.,
in alle kleuren door elkaar
Rood, zwart, wit en ook roze erbij
Anders wordt het wel erg saai voor mij.
Fabien van Ham. Uit: Kan niet bestaat niet. Verhalen en gedichten om mee te filosoferen. Illustraties Matty de Vries.
Kan een fiets leren fietsen? Kunnen dromen echt worden? Kun je de wereld verbeteren?  Fabien van der Ham, bekend van www.filosofiejuf.nl vertelt in dit leuke boek hoe je deze en andere vragen met kinderen kunt behandelen. Ze legt uit hoe je dat het beste aan kunt pakken en geeft na iedere verhaal en gedicht overzichtelijke praattips. De verhalen zijn beter gelukt dan de gedichten maar de tips zijn bruikbaar en praktisch. Leeftijd: voor kinderen vanaf 4 jaar.

maandag 5 september 2016

Niemand zegt nooit nee

Dino's zijn cool
Blij
Als ik
Dinodingen zie
Ook verdrietig
Omdat ze dood zijn
Ik wou zo graag
Een echte dino
Daar wil ik dan
Mee douchen
Dan klim ik
Op z'n staart omhoog
En glij
Weer naar beneden.
Tycho Sooijs, 6 jaar, groep 3. Uit: Niemand zegt nooit nee. De mooiste gedichten van Kinderen & Poëzie 2015-2016. Omslagillustratie Dagmar Stap.
Het blijft een vrolijk en fijn jaarlijks terugkerend boekje, de 100 gedichten van Kinderen en Poëzie. Verbazingwekkend trefzekere gedichten staan erin, zeker als je de leeftijd van de makers in ogenschouw neemt.
Zelfverzekerd ook, talig, grappig, verdrietig, fantasierijk: het hele leven zit erin. En het leuke is, iedereen van 6-12 jaar kan meedoen, ook komend jaar weer. Kijk hiervoor op de website van Kinderen en Poëzie

maandag 29 augustus 2016

Bij mij op de maan

Voor het raam bij avondval
Sponnen zusjes, drie in tal.
Zei de eerste van de vrouwen:
'Wanneer ik de tsaar zou trouwen,
Maakte ik een feestmaaltijd
Voor de hele christenheid.'
Zei haar zusje in vertrouwen:
'En als ik de tsaar zou trouwen,
Spon en weefde ik meteen
Lakenstof voor iedereen.'
Zei de jongste van de vrouwen:
'Wanneer ik de tsaar zou trouwen,
Schonk ik hem voor op de troon
Dadelijk een heldenzoon.'
Aleksandr Poesjkin. Uit: Het sprookje van tsaar Saltaan, zijn roemrijke en machtige heldenzoon vorst Gwidon en de wonderschone zwanenprinses.
Uit: Bij mij op de maan. Een keuze uit de Russische kindergedichten vanaf de zeventiende eeuw. Vertaald door Robert-Jan Henkes. Russische bibliotheek, van Oorschot, 2016.
Poesjkin schreef zijn sprookjes niet alleen voor kinderen maar toch zijn ze langzamerhand uitgegroeid tot klassieke kinderliteratuur. Hij was de eerste schrijver die terugging naar de oude, mondelinge overleveringen van sprookjes, slaapliedjes etc.
Russen houden van poëzie en van gedichten uit hun hoofd leren, mede dankzij deze door Poesjkin in trochaische tetrameter geschreven sprookjes.
Maar er staan veel meer gedichten, aftelversjes, rijmpjes, liedjes en versjes in dit boek, onder andere van Anna Achmatova, Osip Mandelstam, Daiil Charms en nog veel meer Russische dichters.
Ze zijn wonderschoon vertaald in soepele teksten en ze voorlezen wordt puur plezier.


maandag 27 juni 2016

Avonturen van Odysseus

Zie hem. Bekijk hem. Odysseus. Daar staat-ie, op de voorplecht van zijn zwarte schip.
Een baard, een rechte neus, een mantel die wappert in de wind.
Hij is de baas van meerdere schepen. Die varen achter elkaar aan over de Griekse zee.
Hij denkt weer aan zijn vrouw. Penelope. Hij heeft haar achtergelaten op het eiland Ithaka.
Daar was hij koning. Daar had hij een paleis, en slaven. Die slaven kochten ze, van handelaren.
Toen was dat gewoon.
Daan Remmerts de Vries. Uit: Avonturen van Odysseus.
Illustraties Charlotte Dematons, Annette Fienieg, Piet Grobler,  Annemarie van Haeringen, Alice Hoogstad, Philip Hopman, Mies van Hout, Jan Jutte, Martijn van der Linden, Georgien Overwater, Daan Remmerts de Vries, Ingrid en Dieter Schubert, Noëlle Smit, Harmen van Straaten, Thé Tjong-King, Marije Tolman, Fleur van der Weel, Sylvia Weve.
Hoogland & van Klaveren, 2015.

De avonturen van Odysseus navertellen  in hedendaagse taal zonder de oude verhalen geweld aan te doen is weinigen gegeven.
Daan Remmerts de Vries waagt een mooie poging in
 dit prentenboek. Zijn teksten zijn bonkig, horten en stoten, botsen, zwiepen en striemen.  Het wordt hier en daar soms wat popi jopi, maar hij brengt de verhalen wel heel dichtbij de leefwereld van lezers van nu, die tot op heden waren aangewezen op de -overigens prachtige en ongeslagen - hervertellingen van Imme Dros.
Elk van de achttien verhalen over de omzwervingen van Odysseus is verbeeld door een van Nederlands topillustratoren. Dat maakt dit boek extra spannend, elke illustrator heeft een eigen aanpak en sfeer, waardoor de verhalen oplichten en gaan blinken. 

Een waardevol, fijn boek.
Leeftijd: alle. 

maandag 20 juni 2016

Het regent pijpenstelen

Het regent pijpenstelen,
het spettert en het spat.
Ik zit me te vervelen,
wat ben ik die regen zat!
Hoe lang gaat dit nog duren,
het plast en plenst maar door.
Het regent nu al uren,
hé, ik heb vakantie hoor!
Kijk het toch eens stromen,
dat noem ik geen buitje meer.
Kan er niet een eindje komen
aan dit peen-en-uienweer?
Maar het zal wel blijven gieten,
heel de zomer lang.
Ik wilde van de zon genieten,
die is met vakantie ben ik bang...
Koos Meinderts. Uit: Er ging een vis uit fietsen, Zwijsen, 1999

maandag 13 juni 2016

Ik was veel kleiner dan de stad

Ik was veel kleiner dan de stad
en schrok nog van bedelaars
waar altijd iets niet meer aan zat.
De winkels waren hemelhoog met
witte bergen onderbroeken, waarin
gegraaid werd van het zoeken tot
handen hadden. Ik vergat de weg
die ik niet had geleerd en
liep verkeerd. Een vrouw, gerimpeld
van bestaan, vroeg of ik met haar op
wou gaan, want anders viel zij om.
We liepen samen krom,
als een gezinnetje van zotten.
Zij wist de weg, ik droeg haar oude botten.
Joke van Leeuwen. Uit: Vier manieren om op iemand te wachten. Querido, 2001. 
Dit gedicht is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

maandag 6 juni 2016

Ik ben een kunstenaar

Ik ben een kunstenaar.
Mijn moeder ook!
Maar op een TOTAAL andere manier.
Waar ik ook kijk, zie ik KUNST.
Maar mijn moeder ziet dat anders.
[...]
Ik heb ZOVEEL talent.
Ik kan het gewoon niet helpen.
ALLES inspireert me.
Martha Altés. Uit: Ik ben een kunstenaar. Lemniscaat, 2016.
Een jongetje dat zegt: 'Ik zie: Uitzicht op de wereld. Mijn moeder ziet: Een gat in de muur. (Ik geloof niet dat ze me begrijpt.)'
Een jongetje dat de muren in huis gebruikt als schildersdoek, de eetkamerstoelen blauw verft, en zichzelf ook.
Dat de badkamerspiegel aan stukjes slaat omdat je dan zo mooi veel spiegelbeelden ziet.
Een jongetje dat de koelkast tjokvol plantjes zet en de oorspronkelijke inhoud van de koelkast over de keukenvloer uitspreidt en vervolgens met wc-rollen in bad gaat, zo'n jongetje bedenkt natuurlijk dat hij zijn moeder wil verrassen met een fantastisch kunstwerk.
Het vervolg laat zich raden.
Heerlijk gek prentenboek met sterke, vrolijke tekeningen in eigentijdse stijl met een knipoog naar bekende kunstenaars en veel grappige details.
Het bijbehorende stickerdoeboek 'Jij bent een kunstenaar. (Nee, dat ben je NOG niet)'  is een groot feest voor alle creatieve kinderen (en hun ouders).
Kinderen kunnen zelf aan de slag,  met het maken van zelfportretten en verschillende gezichtsuitdrukkingen, met gezichten zoeken en tekenen, vormen en patronen uitproberen en tenslotte vrij werk maken aan de hand van simpele opdrachten.
Leeftijd 5+ .

maandag 30 mei 2016

Ga je mee naar de weecee? Een potjesboek.

Konijn moet nodig plassen.
O jee!
Er zit maar één ding op...

Naar de weecee!
Zijn vriendjes roepen:
'Wacht even, ho!

Wij moeten allemaal
Ook naar de po!'
Gaan jullie mee?

Een
fanfare
volgt -
Holladiejee!

Kangoeroe springt
gezellig mee.
Met zijn jong in zijn buidel,
dat zijn er weer twee...
Sally Lloyd-Jones. Uit: Ga je mee naar de weecee? Illustraties Anita Jeram. Lemniscaat, 2016.
De tekst van dit prentenboek gaat net zo onbeduidend verder als hierboven, met eindeloos gerijm op ee en de ene na de andere wc-grap uitmondend in een po-party. Misschien voor de allerjongsten hilarisch maar tamelijk zouteloos voor de rest.  Vriendelijk pastelkleurige, zachtaardige tekeningen.
Leeftijd 1+

maandag 23 mei 2016

De zonneprinses

Sterre zat op de keukentafel met haar benen te zwaaien. Ze zei tegen haar moeder:
'Als ik jouw prinsesje ben, ben jij dan de koningin?'

Mama leunde op haar bezem en zei: 'Ja. Ik ben de koningin.'

[...] toen Sterre er helemaal klaar voor was, keek mama naar de lucht.
Ze zette haar handen aan weerszijden van haar mond en fluisterde:

'Kom maar omhoog, mijn zon, kom maar, kom maar omhoog, mijn zon...'
En Sterre keek verbaasd naar haar moeder, maar even later deed ze haar na.
Ze fluisterde: 'Kom maar, kom maar omhoog, mijn zon...'
[...]
En wat zagen ze toen, midden in de grote donkerte?
Een bleek splintertje, aan de rand van de lucht.
David Grosman. Uit; De zonneprinses. Illustraties Michal Rovner. Vertaald door Edward van de Vendel. Cossee, 2016.
Tegelijkertijd sprookjesachtig mooi, indrukwekkend, nuchter en teder schrijven over hoe de zon opgaat en weer ondergaat is maar weinigen gegeven. David Grosman is het gelukt. Het verhaal over Sterre en haar moeder bevat geen woord te veel of te weinig en vertelt alles wat er te vertellen valt over dit onderwerp. Feestboek met kleine, lieftallige tekeningen in een sublieme vertaling van grootmeester Edward van de Vendel. 

woensdag 18 mei 2016

Annie M.G. Schmidtweek 2016: Op avontuur. Moeder dicht

Moeder dicht
Mijn bladerloze schaduw mijdt het water
Ziezo hè hè, de eerste regel staat er.
en speurt de witte angst van eeuwen later
Ga weg! Ga spelen met je transformator!
Je ziet toch dat je moeder zit te dichten.
ik wend mij af en doof mijn vale lichten
ik heb
tedúm tedúm tedúm geweten
Dat vul ik later in. Na 't middageten.
mijn weemoed maakt de koele vlinder wakker
van mijn getooide zelf
. Daar is de bakker!
Zeg maar: 'n halfje bruin en 'n heel wit.
o grijze schim die daar zo heilloos zit
ik zie mijn grijze droefheid aan de kim
Da's tweemaal grijs. Dat kan niet. naakte schim
aan wie ik al mijn zachte treurnis zeg
En nog een rol beschuit! O is ie weg?
als dauw die druppelt van de trage bomen
Als jij nog één keer binnen durft te komen,
dan krijg je geen vanillevla vanavond!
zo druppelt in dit hart te zeer gehavend
Je moeder dicht. Ze heeft geen tijd, totaal niet.
Als vader thuiskomt gaat het helemaal niet.
Je moeder zou een Shakespeare kunnen zijn.
Ze is het niet. Dat komt door jouw gedrein.
Daar gaat ie weer. O humtum klaar en koel
in 't land van late regen en ik voel
mijn schamelheid.
Een heer met een kwitantie?
Zeg maar: m'n moeder is met kerstvakantie.
mijn schamelheid. Wat is dat? Hoofdje zeer?
M'n schatje toch... Gevallen met je beer?
Je moeder komt... na na... daar is ze al.
Wees nou maar zoet - 't genie staat weer op stal.
Annie M.G. Schmidt. Uit: Tot hier toe. Querido, 1990.
Het is weer Annie M.G. Schmidtweek. Je kunt dagelijks meedoen met de Grote Annie M.G. Schmidtquiz en het gedicht o
p 55.40 minuut hier terugluisteren,. Voor VPRO-programma Nooit meer slapen las ik het gedicht als dichter van dienst op maandag 10 mei. 

woensdag 11 mei 2016

In een donker

In een donker
groen oud woud,
aan de randen een randje goud,
loopt een weesje - pimpelmeesje -
een prinsesje - vossebesje -
een roodkapje - muizetrapje -
begeleid door een, twee herten
naar het lichtje in de verte,
blootsvoets
over het zachte mos
in het donkergroene bos.
Iene Biemans. Uit: Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is. Gedichten voor kinderen van alle leeftijden, gekozen door Tine van Buul en Bianca Stigter. Querido, 2006.
Dit gedicht is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido. 

donderdag 5 mei 2016

Bevrijding, erepoorten overal

Haarlemmermeer-geschiedenis.nl
Bevrijding, erepoorten overal.
De onze was een schitterend geval
dat toch de eerste prijs niet winnen mocht:
de Brinkstraat had de jury omgekocht.
Een heel dun jongetje uit Rotterdam,
dat tegenover ons logeren kwam,
zei 'kakie' in plaats van 'koekje', en steeds weer
werd hem gevraagd; 'toe, zeg dat nog een keer.'
'Kakie.' En groot en klein lachte zich slap.
Hij vond het zelf ook een steeds betere grap.

Een NSB-vrouw, ieder keek haar na,
postte vaak brieven voor Kamp Erica,
en altijd als ze een brief de bus in deed,
riep haar zoontje 'dag pappie' door de spleet.

Terug uit Ravensbrück kwam Tante Lien.
De hele straat liep uit om haar te zien.
Sommigen huilden. 'Ja, ik ben er weer,'
zei ze. 'Maar huilen kan ik niet. Nooit meer.'
Willem Wilmink. Uit: Verzamelde liedjes en gedichten. Prometheus, 2010.

woensdag 4 mei 2016

Ben Ali Libi

Op een lijst van artiesten, in de oorlog vermoord,
staat een naam waarvan ik nog nooit had gehoord,
dus keek ik er met verwondering naar:
Ben Ali Libi. Goochelaar.

Met een lach en een smoes en een goocheldoos
en een alibi dat-ie zorgvuldig koos,
scharrelde hij de kost bij elkaar:
Ben Ali Libi, de goochelaar.

Toen vonden de vrienden van de Weduwe Rost
dat Nederland nodig moest worden verlost
van het wereldwijd joods-bosjewistisch gevaar.
Ze bedoelden natuurlijk die goochelaar.

Wie zo dikwijls een duif of een bloem had verstopt,
kon zichzelf niet verstoppen, toen er hard werd geklopt.
Er stond al een overvalwagen klaar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

In 't concentratiekamp heeft hij misschien
zijn aardigste trucs nog wel eens laten zien
met een lach en een smoes, een misleidend gebaar,
Ben Ali Libi, de goochelaar.

En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

Voor Ben Ali Libi, de kleine schlemiel,
hij ruste in vrede, God hebbe zijn ziel.
Willem Wilmink. Uit: Verzamelde liedjes en gedichten. Prometheus, 2010.



Youtubefilmpje  waarin Joost Prinsen het gedicht op magistrale wijze voordraagt.

maandag 2 mei 2016

Yuna's maan

Arp plantte de hengel in het zand en begon.
'Ooit, lang geleden, was er geen angst...'
De mensen uit het dorp zochten snel een plaats op het strand. Fiela kroop weer bij Dink op schoot, helemaal vooraan. Oma zat naast Yuna.
'...ooit, lang geleden, was er geen verlangen. Er was niets om bang voor te zijn. En al helemaal niet op een eiland ver hiervandaan, het eiland van Duzzo de visser.
[...]
In weer en wind, warm of kou,
een visser vist van jong tot oud.
Van vroeg tot laat, op en af,
een visser vist van de wieg tot het graf.
'Mijn pop heeft al een wieg,' fluisterde Fiela. 'Ik wil ook een graf.'
'Dat krijg je,' antwoordde oma.
'Wanneer?'
'Voorlopig nog niet, hoop ik. Maar je krijgt het, later.'
Hans Hagen. Uit: Yuna's maan. Illustraties Martijn van der Linden. Muziek Floor Minnaert. Met mp3-cd. Querido, 2016.
Wonderschone poëtische vertelling over de kracht van verhalen. Nog fijner dan zelf lezen is het om te luisteren naar Hans Hagen die op de bijgeleverde m3-cd het verhaal voorleest. Puur en ritmisch. 

maandag 25 april 2016

Dinodoedeldieren

Hier zijn de dinodoedeldieren,
hotse-botse, staarten zwieren.
Op het land, in de lucht, aan zee,
draai dit blad om en loop mee.

Ik heb een lang, smal nekje,
mijn dinodoedellekje,
Ik eet naalden, altijd meer,
en mijn staart zwiept op en neer.

Kun je raden hoe ik heet?
Zeg het maar, als je het weet.
Eerst maar de gemakkelijke naam
of zal de moeilijke ook gaan?
Hilde van Haute. Uit: Dinodoedeldieren. Tekeningen Nathalie Segers. De Eenhoorn, 2016.
Kartonnen dinoboekje voor de allerjongsten. Het rijm kreupelt wat, maar de vrolijke tekeningen en leuke namenraadspelletjes zullen veel peuters bevallen.


maandag 18 april 2016

Jaarringen Karel Eykman

Een gewaarschuwd mens
Elke maandagmorgen
de eerste van de maand
dan is het weer zover
om twaalf uur precies.
Dan gaat het noodsignaal voor kwade dagen.
Dat knoopt zich in je oor
om oorlog te onthouden
dat houdt de schrik erin.

Sta ik bij mijn broer, voor op de step.
Even buiten spelen na nachten schuilen in de kelder
waar we rodekruisje deden
alle speelgoedbeesten gemobiliseerd.
Op de Oude Binnenweg
bij Dijkshoorn Kleding en Parapluies
gaat alweer de sirene loeien
en we moeten maar eens op huis aan
anders wordt moeder ongerust.
Ik zie mensen voor alle zekerheid schuilgaan
onder Dijkshoorns zonnescherm.

Bij bomalarm daaronder schuilgaan?
Ik heb het toch zeker zelf gezien.
Maar elke maandagmorgen
de eerste van de maand om twaalf uur heel even
zoeken mijn ogen per ongeluk een portiek.
Karel Eykman. Uit: Jaarringen. De Harmonie, 2016.
Tachtig gedichten, voor elk jaar van zijn leven een. Karel Eykman maakt in deze bundel de balans van zijn leven op.
Geweldige bundel die een staalkaart toont van onze maatschappij de afgelopen tachtig jaar. Zeer persoonlijk poëzieportret waar iedereen zichzelf in kan terugvinden.

maandag 11 april 2016

ik kies voor lies en wies

dit is lies.
wat doet die doos raar.
zit er iets in?
raad het maar!
het is een dier,
met een poot of vier.
het zegt woef, woef, woef
en het bijt naar een boef.
hoe het heet?
ik wil dat jij het weet:
zijn naam rijmt op lies.
maar de l is een w.
dan heb je wies.
lies en wies.
Riet Wille. Uit: Ik kies voor lies en wies. Illustraties Aimee de Jongh. De Eenhoorn, 2016.
Boekje voor beginnende lezers met louter eenlettergrepige woorden over een meisje met haar hond. Ze gaan naar de bieb, naar zee, zien een schaap met haar lam en geven een feest.
En alles beschreven in de allersimpelste taal.  De heldere, 
stripachtige tekeningen in zwart-wit en geel doen een beetje denken aan stripfiguurtje Garfield.
Ideaal voor wie net leert lezen, minder geschikt voor voorlezen.
Leeftijd: 4+

zondag 3 april 2016

Tijs en de eenhoorn

De eenhoorn bestond niet en dat vond hij niet leuk.
Alles om hem heen bestond en alles hoorde ergens bij.
Maar de eenhoorn was er niet. Hij hoorde nergens bij.
Niet bij koeien in de wei. Niet bij vogels in een boom.
Niet bij kikkers in hun sloot. (...)
Maar de eenhoorn wou het niet geloven.
Ergens moest iets zijn.En hij ging ergens zoeken.
Imme Dros. Uit: Tijs en de eenhoorn. Illustraties Harrie Geelen. Querido, 2015. 
Op de dag dat de eenhoorn op zoek gaat loopt Tijs weg van huis. Hun nieuwe huis staat nu bij een bos en niet meer aan zee en de ramen en deuren zitten op de verkeerde plaats. Hij woont ook niet meer naast Jan en Lies. Mama en papa en zijn broers vinden dat helemaal niet erg, sterker nog, die zijn blij met de grote tuin en het enorme bos. Tijs niet, die maakt tekeningen van hun oude tuin met de appelbomen erin. En hij vertelt alles aan Beer. Maar Beer zegt niks terug.
Gelukkig komt hij de eenhoorn tegen. Die praat wel terug. Want Tijs heeft hem getekend.
IJzersterk verhaal over de troostende werking van verbeeldingskracht met werkelijk fantastische tekeningen. Tekent Tijs hier de eenhoorn of zien we hem echt? Het maakt niet uit.
Taal, illustraties, vormgeving: dit boek ademt perfectie.
Leeftijd: 3+
Bovenstaande tekst is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

dinsdag 29 maart 2016

Suzie Ruzie en het schaartje

Suzie en Hond zijn zich aan het vervelen.
De beer heeft buikpijn,
dus die heeft geen zin meer om te spelen.
Alle potloden zijn bot,
de puzzel wil niet passen
en de nieuwe pop is al kapot.

Plotseling hoort Suzie een gek geluid...
'Help, help, laat me hieruit.'

'Wie is daar?' vraagt Suzie verrast.
'Ik ben het, en ik heb honger,'
klinkt het zielig
uit het laatje van de kast.

'Honger?' vraagt Suzie.
'Wil je snoep? Of lust je een taartje?'
'Ik heb honger om te knippen!' zegt het schaartje.

'Ik hou erg van meisjesharen,
die vind ik altijd lekker smaken.'
(...)
Jaap Robben. Uit: Suzie Ruzie en het schaartje. Illustraties Benjamin Leroy. Gottmer, 2016. 
Het schaartje laat het niet bij de meisjesharen. Ook Hond, de beer, de gordijnen, de stoel, en de lamp moeten er aan geloven.
Als het verwoestende duo naar buiten gaat is het hek van de dam: schaartje kan álles, letterlijk álles knippen, tot aan een verkeerslicht en de broekriem van een politieagent toe. Maar als hij aan Suzies vinger begint vindt ze het opeens niet meer leuk.

Suzie Ruzie en het schaartje is samen met het boek Suzie Ruzie en de stinkvinger de start van een serie prentenboeken over een energieke, onaagepaste peuter. Herkenbaar voor ouders en lekker over de top, zoals we van Robben en Leroy gewend zijn in bijv. De Zuurtjes. Benjamin Leroy tekent grappig en vol vaart: beer (die met buikpijn) heeft een zwaard in zijn buik en  schaartje knipt soms wel op hele gevoelige plaatsen zoals de achterkant van de broek van de buurman, waardoor een tatoeage zichtbaar wordt. Hopelijk volgen er nog veel meer delen.

maandag 21 maart 2016

Het ABC van Annie MG

De M van Menagerie
Katten en poezen, daar wemelt het van in het leven en werk van Annie M.G. Schmidt: Minoes, Minet, TIberius, Siepie, Pepijn. Maar hoe zit het met die andere schepselen Gods, de spinnen, mussen, konijnen, giraffen, zebra's, kippen, kraaien, egels? En alsof ruim vijftig verschillende diersoorten haar niet voldoende inspiratie boden, ontsproten aan Annies verbeelding ook nog de nodige fantasiedieren, zoals de Krullevaar uit Pluk van de Petteflet, de monsterachtige Van Dalen uit Het beest met de achternaam en de zeepoes:
De zeepoes heeft een vissenstaart,
een vissenstaart en vinnen.
Maar verder is zij dichtbehaard.
Ze jammert in de maand van maart
en kan uitstekend spinnen.
(...)

De O van Ongehoorzaam
Ongehoorzaam: niet bereid om te doen wat anderen van je vragen - onwillig - ondeugend - ongezeglijk - weerspannig - onvolgzaam - ballorig - eigenwijs - stout - onhandelbaar - ongedwee - rebels. Ongehoorzaam is een rijk begrip dat Annie M. G. Schmidt op volstrekt eigen wijze invulde: 
Er was een een regenworm in Sneek
die altijd naar de sterren keek.
en fluisterde: Hoe schoon, hoe schoon...
Zijn moeder zei: Doe toch gewoon,
kijk naar beneden, dat is gezond,
kijk naar beneden, zoals ik.

En toen? Toen kwam de leeuwerik!

Het wormpje dat naar boven staarde,
zag hem op tijd en kroop in d'aarde
maar moe die naar beneden keek
werd opgegeten (daar in Sneek).

Dus doe nooit wat je moeder zegt,
dan komt het allemaal terecht.
(...)
Joke Linders. Uit: Het ABC van Annie MG. Van de A van Abeltje tot de Z van Ziezo. Met bijdragen van onder anderen Wim Brands, Gerda Dendooven, Henk van Gelder, Jacques Klöters, Wilfred Takken en Ivo de Wijs. Meulenhoff, 2016. 
Nóg een boek over de meest besproken Nederlandse schrijfster ooit, voegt dat iets toe? 
Ja zeker. 
In 26 lemma's komt een keur aan, soms nieuwe, feiten en anekdotes over werk en leven voorbij van de grande dame van de naoorlogse lichtvoetigheid en koningin van de kinderliteratuur, aangevuld met foto's, brieven en analyses van haar boeken en gedichten. 
Haar liefdesleven, woonplaatsen, journalistiek werk, illustrator Fiep Westendorp en Wim Brands schrijft Annie met terugwerkende kracht een brief over de impact die ze heeft gehad op het literaire, door haar soms zo verfoeide establishment. 
Dit boek eert Annie M. G. Schmidt als niet aflatend succesverhaal, rolmodel en heldin voor steeds weer nieuwe generaties. 

woensdag 16 maart 2016

Siens hemel

Er stonden zwarte wolken aan de hemel
toen Sien vertrok.
De lucht rommelde.
De regen trommelde.
Maar wij hoorden alleen hoe Siens laatste, allerlaatste adem
over de rand van de mand heen woei.
(...)
'En nu?' Klein Broertje keek ons vragend aan.
Hij wees naar de hemel en daarna naar de mand.
We knikten, want Klein Broertje had het goed gezien:
Sien was daar en Sien was hier.
Ze was op twee plaatsen tegelijk met ons ertussenin.
'En nu?' herhaalden wij. 'Nu pakken we een deken en
we leggen Sien erop en nemen haar mee naar buiten.'
...
Bibi Dumon Tak. Uit: Siens hemel. Illustraties Annemarie van Haeringen. Querido, 2016.
Zo prachtig en verdrietig over de dood van een geliefd huisdier schrijven, en aan het leven dat eraan voorafging, kan alleen Bibi Dumon Tak. 
Zo prachtig en passend erbij tekenen als Annemarie van Haering in dit boekje doet lijkt wel een wonder. Tekst en beeld schuiven naadloos in elkaar en hoe meer Sien dood is, hoe levender ze wordt op de pagina's. Er is ruimte voor meerlagige ideeën over doodgaan en doorleven. Verlies en rouw zijn geen moment uit beeld, maar overheersen niet.  Wat een liefdevol, fijn, troostrijk boek.
Bovenstaande tekst is gebruikt met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

maandag 7 maart 2016

Jij tussen vele anderen

Over de wereld krioelen
zevenduizend miljoen honderd mensen
als miertjes in het gras.
Ze lopen, ze zitten, denken na, springen op.
Ze rennen van hier naar daar, en weer terug.

Sommigen weten heel goed waarom ze rennen
en waarheen. Anderen hebben geen idee,
of lopen zomaar mee.
...
Mensen doen vaak duizend dingen tegelijk.
Ze werken, ze bellen, rijden rond, sturen mails
en kijken ´s avonds naar een film.
Alleen in de nacht, als de maan schijnt, worden ze stil.
al zijn sommigen zelfs druk in hun dromen...

Heel soms zie je een mens op een bankje in de zon,
met de handen op schoot.
...
Ze hebben vingers waarmee ze elkaar aaien,
duwen, grijpen, knijpen, knuffelen.
Ze hebben ook een hoofd. Daar denken ze soms mee.
...
Mensen dragen alles wat je kan verzinnen:
bloempjes- en wieltjesschoenen, blote schouders of een bontjas,
een jurk die niets verbergt of een broek die te zwaar is,
gympies, een hoepelrok, en af en toe elkaar.
...
Tamelijk veel mensen worden bang geboren.
Ze rillen als het donker wordt,
blijven in het pretpark met beide voeten op de grond,
ze staan stokstil in de buurt van een hond.
Anderen lopen fluitend langs de afgrond
...
Siska Goeminne. Uit: Jij tussen vele anderen. Illustraties Merel Eyckerman. De Eenhoorn, 2016.
Warm, grappig, origineel prentenboek over eigenheid en diversiteit,  wat het betekent om menselijk te zijn: ´Mensen gaan makkelijk stuk`.
Mensen, en hoe gewoon het is als ze naar familie verlangen als ze die niet hebben, of juist naar ruimte als ze daar nogal veel van hebben. Hoe ze graag in iets geloven, al is het in madeliefjes. Mensen in al hun varieteiten, bijzonderheden en normaalheid. Fijn boek. De tekeningen van Merel Eyckerman bieden zoveel kijkjes in al die verschillende mensenlevens dat je er naar kunt blijven kijken en steeds nieuwe details ontdekt. 


maandag 29 februari 2016

Beestje, kom je op mijn feestje?

Mik is jarig, een zonnige dag.
Op tafel staat een taart met een vlag.

Er hangen slingers tussen de bomen.
Wie zouden er op Miks feestje komen?

Er springt een roodborstje op de haag.
het fluit  Happy birthday, speciaal voor vandaag.

'O, wat mooi!'roept Mik verrast.
'Kom, je bent mijn eerste gast!'

Een lieveheersbeestje landt op zijn schoot.
Haar stippeltjesjurk is feestelijk rood.
...
Marjet Huiberts. Uit: Beestje, kom je op mijn feestje? Illustraties Iris Deppe. Gottmer, 2016.
Na het succes van ´We hebben er een geitje bij´ van dezelfde auteur en illustrator en dat centraal stond tijdens de Nationale Voorleesdagen 2016 en Prentenboek van het Jaar 2016 was, is er weer een verhaal over Mik. 
De formule is hetzelfde, de stijl ook. Korte, eenvoudige, rijmende teksten, breed aangezette sympathieke tekeningen. Maar dat er alleen dieren op Miks verjaardag komen heeft toch iets zieligs. Waar blijven de andere kinderen? vraag je je aan het eind van het boek onwillekeurig af. En dat een wesp niet welkom is maar verschrikt wordt weggeschreeuwd is eigenlijk jammer en een gemiste kans.
Leeftijd: 1+

maandag 22 februari 2016

De grote gevaarlijke grompel

'In een griezelig huis
op een heuvel,' zegt Muis,
'woont een Grompel. Ik zie in mijn boek staan...
...dat n i e m a n d er ooit een gezien heeft. Nog n o o i t.
Zelfs niet 's nachts. Zullen w i j eens op zoek gaan?'

Het is nacht als ze gaan.
Er is bijna geen maan.
Zou de Grompel al hebben gegeten?

Pak je lamp, pak je touw.
Pak een cupcakje,
gauw,
want de Grompel
heeft t r e k, zeker weten!

Is de Grompel wel thuis?
'Ik hoor voetstappen, Muis...'
'Mondje dicht,' fluistert Muis. 'Straks verdwijnt-ie.'
Claire Freedman & Kate Hindley. Uit: De grote gevaarlijke Grompel. Vertaling Bette Westera. Querido, 2015. 
Een spannende nachtelijke onderzoekingstocht naar een gevaarlijk monster, met bijbehorende knikkende knieën, schrikmomenten, piepend hek en een smadelijke aftocht, gevolgd door een eind-goed-al-goed slot waarin het monster natuurlijk totaal niet eng blijkt te zijn.
Dit is een heerlijk en origineel prentenboek, op elk onderdeel van hoog niveau: fijne teksten met veel vaart en een goede spanningsboog en werkelijk meesterlijk vertaald, subtiele tekeningen met een heel eigen signatuur, mooie vormgeving, lekker papier, prettig formaat. Alles klopt, en kinderen zullen genietend meegriezelen met Muis, Kat, Hond en Konijn tijdens hun dappere onderneming. 
Leeftijd 2+.
Bovenstaande tekst is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido. 

maandag 15 februari 2016

Feodoor heeft zeven zussen

Feodoor heeft zeven zussen,
zeven grote drukke zussen.
Daar zit Feodoor dan tussen.
Nou, ik geef het je te doen.

's Avonds voor het slapengaan,
krijgt hij niet gewoon één zoen,
nee, hij krijgt van al die zeven zussen
samen eenentwintig dikke kussen.

Veertien armen slaan zich om hem heen
en hij wordt ingestopt van top tot teen.

Dan krijgt hij zes verhaaltjes voorgelezen én een gedicht.
Ten slotte reiken zeven vingers naar het knopje van het licht.
...
Marjet Huiberts & Sieb Posthuma. Gottmer, 2006. 
Dit prentenboek, door Gottmer opnieuw uitgebracht, begint grappig en energiek. De benauwenis van Feodoor met zijn zeven irritante zussen is voelbaar voor iedereen, en het wordt steeds erger, alsmaar erger. De zussen zijn overal. Ze kruipen in zijn bed, kleden hem aan, zingen voor zijn verjaardag, versieren de kamer en vertroetelen hem als hij ziek is. 
Tegen de tijd dat ze met hem gaan kamperen is het kunstje van die overal maar opdoemende vervelende zussen en Feodoor die zich alles maar zo'n beetje laat aanleunen uitgewerkt en denk je als lezer: kappen nou. Teveel van steeds hetzelfde dus, al zijn de tekeningen van Sieb Posthuma in zijn karakteristiek eigen stijl absoluut fenomenaal en onnavolgbaar goed. 
Leeftijd 3+

maandag 8 februari 2016

Mensen met koffers

Mensen met koffers gaan over de wereld,
van oorlog naar vrede, van honger naar brood.
Vaak zijn ze niet welkom, dan moeten ze terug:
van voedsel naar honger, van leven naar dood.

Mensen met koffers, ze reizen per vliegtuig,
ze reizen per ezel, per trein of per vlot.
Ze vluchten voor machthebbers en hun soldaten,
voor beul of tiran, of een andere God.

De geur van het gras
dat je grootvader maaide,
het wuivende graan
dat je vader eens zaaide.

Het kleine verdriet
dat je moeder steeds suste,
haar haar dat zo kriebelde
als ze je kuste.

Dat alles was thuis,
dat alles en meer.
Dat alles en alles,
dat alles nooit weer.

Mensen met koffers gaan over de wereld.
Altijd op de vlucht naar de volgende grens.
Ze vluchten voor tovenaars, reuzen en heksen,
voor duivel en draak, die vermomd gaan als mens.
Sjoerd Kuyper. Uit: Alleen mijn verhalen nam ik mee. Leopold, 1998. 
Het gedicht is nu opnieuw uitgebracht op poster door uitgeverij Lemniscaat, het beeld is van Martijn van der Linden. De poster is te krijgen via boekhandels en uitgeverij Lemniscaat.

maandag 1 februari 2016

's Nachts verdwijnt de wereld

Winterbed
Met jou
is dit bed
een zee.

In de verte
deinen ijsschotstenen
die aan het einde van jouw benen
onder uit de dekens steken.

Daar meren mijn voeten aan.

Die warme scheepjes
mag je van me lenen
en om jou te helpen smelten
geef ik je een kus
met alle tien m'n kapitenen.
Jaap Robben. Uit: 's Nachts verdwijnt de wereld. Illustraties Merel Ecykerman. De Geus, 2016. 
In dit boek staan gedichten van Jaap Robben, van die prachtige half treurige, half dartele, blijmoedige gedichten die we van hem gewend zijn. 
Er staan nieuwe gedichten in, gedichten uit 'Zullen we een bos beginnen' en gedichten uit de tijd dat Robben stadsdichter van Nijmegen was. 
Na het lezen van voorgaande zin verwacht je een dikke bundel. Maar deze nieuwe dichtbundel is een bundelTJE, een klein, dun boekje. Jammer!
Waarom niet wat langer gewacht en een kloek boek uitgebracht, met veel meer nieuw werk? Ook van de eigenzinnige sfeerrijke tekeningen van Merel Eyckerman kunnen we er best meer gebruiken. Hopelijk krijgt dit boek een vervolg.

maandag 25 januari 2016

Een heel jaar Julia en Ot

Sneeuw of geen sneeuw
'Wanneer ga je sneeuwen, sneeuw?'
vraagt Ot, 'wanneer, wanneer
ga je eindelijk sneeuwen, sneeuw?
Zeg, val je nog een keer?

Ik wil zo graag weer sleeën, sneeuw,
en net als vorig jaar
een grote sneeuwpop maken
in de tuin, dus val nu maar.'

Ot kijkt naar de hemel,
maar geen vlokje laat zich zien.
'Vind je het te warm beneden?
Of ben je bang misschien?

Je hoeft heus niet bang te zijn.
Val maar rustig neer.
Een sneeuwvlok voelt geen pijn.
Vallen doet niet zeer.'

Maar de sneeuw laat zich niet zien.
Toch te warm?
Toch te bang?
Of gewoon geen zin misschien?
Elle van Lieshout en Erik van Os. Uit: Een dik jaar Julia en Ot. Illustraties Sandra Klaassen. Lemniscaat, 2015.
Een lekker dik voorleesboek met verhalen en gedichten over Julia en Ot:  in de lente, de zomer, de herfst en in de winter. Spannende verhalen en gedichten over vakantievieren op de camping, verkleden als jezelf, het Paaskonijn, ruziemaken, de ballonnenboef en de tanden- en de orenfee. En over logeerdromen en warme woefels. Wat? Warme woefels. Wat zijn dat? Dat zeg ik niet. Dan moet je het boek maar lezen. Ze zijn heel lekker, dat kan ik vast verklappen. 
Leeftijd 3+. 



donderdag 21 januari 2016

Hart

Toen hij er stond
wist ik het zeker:
mijn sneeuwman heeft een hart dat klopt.
Maar vanochtend werd ik wakker
en het vriezen was gestopt.
De sneeuw is nu verdwenen.
De winter is op reis.
En
dat hart dan?
Weggevlogen.
Als een vogeltje van ijs.
Edward van de Vendel. Uit: Superguppie is alles. Tekeningen Fleur van de Weel. Querido, 2014. 

maandag 11 januari 2016

Rond vierkant vierkant rond

"Poëzie is spelen met taal.
Ook als het ernst is.
Bijna alle beroemde dichters hebben een sonnet geschreven. Ik wilde er ook graag een maken. Een sonnet moet voldoen aan allerlei eisen.  Een belangrijke is dat het bestaat uit 
veertien regels die zijn opgedeeld in vier stukjes, strofen genaamd. De eerste en de tweede strofe tellen vier regels, de derde en vierde drie. Verder moet een sonnet rijmendat is als twee woorden dezelfde klank hebben, zoals woorden en hoorden.

Zo'n gedicht maken vond ik lastig. Kon het niet makkelijker? Ineens kreeg ik een idee. Ik schreef:
rond
vierkant
vierkant
rond

driehoek
ovaal
ovaal
driehoek

rechthoek
rechthoek
ruit

ruit
ruit
rechthoek
Gelukt! Ik had een sonnet geschreven...Maar toen ik langer naar mijn sonnet keek dacht ik: ik kan dat laten lezen, maar ik kan het ook laten zien. En dat deed ik dus."
Zo begint het oergeestige nieuwe boek van Ted van Lieshout 'Rond vierkant vierkant rond'. Het staat tjokvol beeldsonnetten van dropjes, dobbelstenen, fietsbellen, dode wespen en wasknijpers. Er staan stoepkrijtsonnetten, waxinelichtcupjessonnetten en beeldgedichten in van zowel volwassenen als leerlingen van basisscholen. Er staan nieuwe gedichten in en grappige anecdotes. 
Maar voorál staat er heel goed in uitgelegd hoe je gedichten schrijft en wat je daarvoor aan materiaal en kennis nodig hebt. Hoe het heet als een regel in een gedicht afbreekt, die in een verhaal gewoon zou doorlopen. Hoe je kunt zien of iets een verhaal of gedicht is. 
Alles gelardeerd met eenvoudige, vaak grappige, voorbeelden, omkranst door prachtige foto's. 
Tegen het eind van het boek krijgen we een voorbeeld van 'Gedichten zonder woorden': dingen die zo onzegbaar zijn dat er geen woorden voor bestaan, met een foto en twee beeldgedichten van Ted van Lieshouts fijnste, gescheurde, versleten broek.
Niemand anders dan Ted van Lieshout had dit  originele, prachtig verzorgde, ongewone, lekkere kijk-, lees-, leer- en beleefboek kunnen maken. Heel geschikt ook voor poëzielessen in de bovenbouw van de basisschool en de onderbouw van de middelbare school.
Ted van Lieshout. Rond vierkant vierkant rond. Leopold, 2015. Leeftijd: 9+.

maandag 4 januari 2016

De blauwe vinvis

Er was eens een kind dat een boek van
de plank pakte en begon te lezen...

Hij las dat de blauwe vinvis een
gigantisch groot en sterk zoogdier is;
het grootste wezen op onze planeet.
Een blauwe vinvis kan wel 30 meter lang worden.
Dat is net zo lang als een vrachtwagen, een
graafmachine, een boot, een auto, een fiets, een
motor, een busje en een tractor achter elkaar.

Het hart van de blauwe vinvis is groter dan dat
van ieder ander dier. Het heeft de afmeting van
een kleine auto en weegt bijna 600 kilo.
...
Het gehemelte van de bek van een blauwe
vinvis is bekleed met wel 300 tot 400
baleinplaten, die uit een zwart nagelachtig
materiaal bestaan. Zijn tong weegt 2.700 kilo
en zijn bek is zo groot dat er 50 mensen in
kunnen staan. Gelukkig eet een blauwe vinvis
geen mensen.
Jenni Desmond. Uit: De blauwe vinvis. Lemniscaat, 2015. Vertaling: Jesse Goossens.
Als je nog niet van blauwe vinvissen houd, ga je dat onmiddellijk doen na het lezen van dit boek. Wetenswaardigheden over dit unieke zoogdier komen op een prettige, intelligente manier aan bod, onder andere door het introduceren van het hierboven genoemde jongetje, dat leest over de blauwe vinvis en dat op elke pagina terugkomt in de sterke en poëtische, maar geen moment onheldere, tekeningen. Fijn nonfictieboek voor wie graag over dieren en natuur leest. Leeftijd 4+.